De meeste mensen gebruiken huidverzorgingsproducten waarvoor ze dienen, om hun huid te verzorgen. Echter ondervinden veel mensen toch (huid)klachten na het gebruiken van bepaalde cosmetica en verzorgingsproducten. Dit komt omdat sommige producten stoffen bevatten die irriterend kunnen werken. Wanneer de moleculen van schadelijke stoffen klein genoeg zijn kunnen ze je huid binnendringen en komen ze in je bloedbaan terecht. Via de bloedbaan, geraken deze stoffen praktisch overal en zorgen ze voor een mogelijke schadelijke werking.

De cosmetica-industrie voert allerlei gelikte marketingcampagnes om jou te verleiden dure verzorgingsproducten te kopen. Een duur of populair merk is echter niet altijd beter voor je huid…

Het is niet meer de vraag of er veel producten schadelijke stoffen bevatten, want dat is al zo… We worden allemaal continu aan meerdere chemische (en gevaarlijke) stoffen blootgesteld waarvan we de effecten op lange termijn niet weten. Sommige ingrediënten in verzorgingsproducten zijn al zo populair en worden al zoveel gebruikt, dat ze al in ons bloed zitten. Daarom worden steeds meer vraagtekens gezet bij de ingrediënten van cosmetica en wat deze bepaalde stoffen voor onze gezondheid betekenen.

Wij hebben voor jullie een lijst opgesteld van stoffen die je best kan vermijden als je je huid wilt verzorgen.

 

Hier zijn je natuurlijke vijanden:

 

  1. Parabenen, waaronder methyl, ethyl, propyl en butyl (E214 t/m E219 en E319 t/m E321)

Parabenen zijn chemische stoffen die conserverende eigenschappen hebben. Het wordt dus vaak in producten gebruikt om er voor te zorgen dat ze langer meegaan of bewaard kunnen worden. Deze conserveringsmiddelen doden schimmels en zwammen voordat deze de kans krijgen om zich te verspreiden en schade aan te richten aan de producten. Ze zorgen er dus voor dat je de crème langer kan bewaren zonder dat ze van structuur of kleur verandert.
Het meest komen parabenen voor in deodorants.

‘Parabenen’ zijn tegenwoordig heel gekend, maar waarom zijn ze tegenwoordig de ‘ongewenste ingrediënten’ geworden in verzorgings- en make-up producten? Verschillende wetenschappelijke studies linken ze aan borstkanker. Vooral de stoffen methylparabeen, ethylparabeen, propylparabeen, butylparabeen en isobutylparabeen kunnen de gezondheid schaden door bij te dragen aan de ontwikkeling van tumoren.

De aanwezigheid van parabenen in sommige borstkankertumoren is onmiskenbaar, maar de rol die deze stoffen spelen bij de ontwikkeling van borstkanker (of andere schadelijke ziekten) wordt nog fel bediscussieerd.

BHA (butylhydroxyanisol) en BHT (butylhydroxytolueen) zijn synthetische antioxidanten die voornamelijk gebruikt worden in lippenstift en moisturizers. Ook hier dienen ze als conserveringsmiddel om de producten hun houdbaarheid te kunnen waarborgen. Maar BHA en BHT kunnen beter vermeden worden aangezien ze allergische reacties uitlokken en problemen in de lever, schildklier en nieren veroorzaken. Bovendien kunnen deze stoffen een negatief effect hebben op de menselijke voortplanting.
Deze twee stoffen worden binnenkort verboden omdat wetenschappers nu onomstotelijk bewijs hebben dat ze niet veilig zijn, ook niet in kleine hoeveelheden. Dit is toch al een stap vooruit voor de cosmetica.

 

  1. Minerale oliën en petroleum derivaten (waaronder vaseline)Minerale oliën

Minerale oliën klinkt niet schadelijk of gevaarlijk. Het zijn de chemicaliën die in vele huidverzorgingsproducten (zoals gezichtscrèmes, huidlotions, zonnebrandcrème en anti-rimpelcrème) zitten en de huid een zacht gevoel geven. Helaas zijn minerale oliën en petroleum derivaten allesbehalve verzorgend voor je huid… Ze trekken juist het vocht uit je huid waardoor je poriën dichtslibben. Hierdoor kan je huid niet meer goed ademen en kan het afvalstoffen niet meer afvoeren. Evenals vele andere chemische stoffen kunnen deze eveneens leiden tot huidirritaties, allergieën en puistjes.

Minerale oliën en petroleum derivaten worden vaak vermeld als: petrolatum, vaseline, paraffinum-liquidum, paraffinum-subliquidum cera microcristallina (hart-paraffine), microcrystalline wax, mineral oil, ozokerit, ceresin, C 11-12 of C 13-14 isoparaffin.

 

  1. Ftalaten

FtalatenFtalaten worden vaak aan PVC (flexibel vinyl) toegevoegd om het soepeler te maken, vandaar de bijnaam ‘weekmakers’. Spijtig genoeg komen ze voor in cosmetica, maar ook in vele andere producten zoals voedselverpakking, speelgoed, medische hulpmiddelen, synthetisch leer, latex, elektriciteitskabels, verf, lijm, inkt en …

Als ftalaten in zoveel producten zit, zijn ze dan wel schadelijk? Uit onderzoek blijkt dat deze stoffen de hormoonhuishouding verstoren en mogelij
ks ook kankerverwekkend zijn. Ftalaten breken slecht af waardoor ze zich gaan ophopen. Moeders kunnen ze ook doorgeven aan hun baby’s. DEHP, BBzP en DBP zijn drie ftalaten die aangeduid zijn als reproductie-toxisch.

Buiten voor ons lichaam zijn ftalaten eveneens slecht nieuws voor het milieu, want ook hier (op de afvalhoop) breken ze slecht af.

In verzorgingsproducten en make-up worden deze vaak gebruikt als stabilisator voor synthetische parfums. Hier schuilt het probleem, want het bedrijf moet dan op het etiket enkel ‘parfum’ vermelden (omdat dit als ‘bedrijfseigen’ ingrediënt wordt beschouwd) en dus is het moeilijk om ftalaten te herkennen in je product. Telkens als je ‘parfum’ leest op een ingrediëntenlijst kan het zijn dat er ftalaten in je product zitten. Als je deze helemaal wilt vermijden in je verzorgingsproducten kies je het best voor producten zonder parfum of voor producten die geparfumeerd werden met essentiële oliën.

De wetgeving rond ftalaten is nog steeds niet streng genoeg. Deze zijn helaas nog volop te vinden in verzorgingsproducten en een hele resem andere producten. Gelukkig stijgt de publieke belangstelling voor deze schadelijke stoffen en hopelijk leidt dit tot een strenger wettelijk kader en hoeven we binnenkort ons etiket niet meer zo te controleren.

 

  1. Sulfaten

Sulfaten zijn detergenten. Een detergent bestaat uit moleculen die een hydrofiele (waterminnende) en een lipofiele (hydrofobe, vetminnende) kant hebben. Hierdoor kunnen vet en aan vet klevende stoffen in water oplossen, terwijl deze normaal niet in water oplossen.

Sulfaten hebben (doordat ze detergenten zijn) een ontvettende en dus reinigende werking. Ze zijn gemaakt van een olie- en een waterdeel. Het olie-deel hecht zich aan vuil dat oplosbaar is in olie. Het waterdeel hecht zich aan vuil dat oplosbaar is in water. Doordat sulfaten er eveneens voor zorgen dat een formule schuimt vinden cosmeticafabrikanten deze stoffen interessant.

Er bestaat een heel gamma aan sulfaten, gaande van mildere tot agressieve vormen. Jammer genoeg zijn het vooral de agressieve vormen die we geregeld tegenkomen in producten. Deze kunnen zorgen voor huidirritaties, een te droge of juist te vette huid en soms veroorzaken ze zelfs huidschilfers.

Deze stoffen kan je meestal terugvinden op de (INCI-) ingrediëntenlijst op het etiket van je product. De naam van de stof eindigt op –sulfate.
Extra tip: stoffen met de uitgang –eth kan je sowieso best altijd vermijden.

De beste biologische verzorgingsproducten bevatten helemaal geen sulfaten, ook geen milde vorm ervan.

 

  1. PEG’s

PEG staat voor PolyEthyleen Glycol. Waar je “PEG” voor ziet staan wiltzeggen voor de stof die erachter staat, dat het gaat om een PEG afleiding van de desbetreffende stof.

Bijvoorbeeld bij ‘PEG-40 hydrogenated castor oil’ kan het misschien klinken alsof het over natuurlijke ricinusolie gaat, maar eigenlijk onderging de olie een chemische behandeling met ethyleen oxide (werd ge-ethoxyleerd) en dat is een petrochemisch middel (toxisch).

Een bijproduct van dit chemische proces is 1,4 Dioxane wat kankerverwekkend is. In sommige gevallen kan het zijn dat de fabrikant 1,4 Dioxane verwijderde tijdens het chemisch proces. Indien dit niet verwijderd is, zit deze stof na de chemische bewerking in de PEG-eindversie van je product.

Vermijd PEG’s, want aangezien 1,4 Dioxane niet op de INCI-ingrediëntenlijst hoeft te staan, weet je ook nooit zeker of de fabrikant het wel of niet verwijderde.

 

  1. Siliconen

Er is al een tijdje een ‘siliconendebat’ aan de gang. Ben je voor of tegen? Zijn siliconen biologisch afbreekbaar of niet? Stapelen ze zich op in het milieu? En vooral wat doen ze met je lichaam?

Voorstanders van siliconen beweren natuurlijk dat deze niet gevaarlijk of schadelijk zijn omdat ze inert zijn, wat betekent dat ze niet werkzaam zijn. Dat is hun redenering.

De redenering van de tegenstanders gaat als volgt. Ze beamen dat dit chemisch gezien klopt, maar biologisch gezien niet. Biologisch zijn siliconen wel degelijk werkzaam. In het lichaam (bijvoorbeeld bij borstimplantaten, tegenwoordig massaal aanwezig) kunnen ze stoornissen opleveren. Siliconen borstimplantaten zweten. Kleine deeltjes hiervan worden via weefselvloeistof en het lymfatisch stelsel doorheen het lichaam vervoerd. Maar deze siliconendeeltjes blijven voor altijd aanwezig, aangezien de molecule voor de nieren te groot zijn om uit te scheiden. Af en toe treffen vrouwelijke siliconengebruiksters ‘zandkorreltjes’ in hun urine aan… Waar zou dit toch van komen?Siliconen

Het basisbestanddeel van siliconen is silicaatgesteente (zand). Om van dit basisbestanddeel tot siliconen te komen zijn er chemische processen voor nodig. Op het einde bevat het 39 chemicaliën en 8 zware metalen (waaronder formaldehyde waar we het nog over gaan hebben).

Tegenwoordig is er zelfs een aandoening van het immuunsysteem met de naam ‘Silicone Related Disease’. Deze ziekte bevat volgende symptomen: rug- en neurologische klachten, wisselende spier- en gewrichtspijnen die lijken op reuma, een uitputtende vermoeidheid, schildklier- en andere problemen, geheugenstoornissen, een stoornis aan de alvleesklier, huidverdikkingen en allergieën.

Ook in dit geval (net zoals bij ftalaten) geven moeders de problemen die zij hebben met het immuunsysteem door aan hun baby’s.

Gelukkig kan je siliconen wel herkennen op het etiket van je product doordat het eindigt op –cone.

Siliconen zijn een product uit de petrochemie en een ‘vondst’ van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog was er een overschot aan siliconen en ging men opzoek naar een andere toepassing ervoor.

Nu kan je ze vooral vinden in de volgende producten als gladmakend middel: vocht inbrengende of hydraterende crèmes, shampoos, conditioners en andere stylingproducten voor het haar.

Niet alleen bij ons zorgen siliconen voor problemen, ook in het milieu blijven ze voor eeuwig achter. In de grond (aarde) kunnen ze enkel afgebroken worden wanneer de aarde niet vochtig is. Er wordt beweerd door waterzuiveringscentra dat waterzuiveringsinstallaties siliconen tegenhouden. Maar waar geen waterzuiveringsinstallaties zijn blijven deze stoffen niet-afgebroken achter in meren en rivieren.

 

  1. EDTA

EDTA staat voor ethyleendiaminetetra-azijnzuur en kan je terugvinden op de INCI-ingrediëntenlijst terug als disodium EDTA of tetrasodium EDTA.
EDTA is een stof die andere stoffen kan vasthouden. In een cosmeticaproduct wordt het vooral gebruikt als stabilisator.

Wanneer water wordt gebruikt als ingrediënt in een product, kunnen daar bijvoorbeeld nog metalen, of calcium- en magnesiumzouten in achterblijven. Als deze stoffen niet ‘vastgehouden’ worden, kunnen ze met andere ingrediënten in het product reageren en zal het product de functie die het heeft niet goed kunnen uitvoeren. Ook helpt EDTA om de zuurtegraad in een product optimaal te houden. En tenslotte helpt het producten extra goed schuimen zoals bij zeepproducten.
Voor diegenen die het interesseert: schuim heeft helemaal geen functie, schuim schuimt alleen maar.

Het vermogen van EDTA om (zware) metalen en calcium aan zich te binden maakt de stof tot een ongewenst ingrediënt in het milieu. Verder is al sinds de jaren tachtig bekend dat EDTA allergieën veroorzaakt. Dat willen we dus zeker niet tegenkomen als we juist onze huid proberen te verzorgen.

 

  1. Synthetische kleuren

Indien je op de ingrediëntenlijst van een product de beginletters CI herkent wijst dit op synthetische kleuren. CI staat voor Colour Index. Kleurstoffen kunnen onderverdeeld worden in twee categorieën: onoplosbare pigmenten en oplosbare kleurstoffen. In een shampoo zal men kiezen voor kleurstoffen omdat shampoo een vloeistof is. In een oogschaduw zal men eerder gaan voor een pigment omdat dit een compacte stof is.

Desondanks dat de kleurstoffen die gebruikt mogen worden in cosmetica opgelijst staan in de Annex IV van de Europese Cosmeticarichtlijn, gebruiken cosmeticafabrikanten af en toe toch verboden kleurstoffen. Bijvoorbeeld CI 15510 of CI 17200 kom je liever niet tegen op de INCI-ingrediëntenlijst.

Wees niet naïef. Het is goed om te weten dat indien niet vermeld staat dat een kleur een ‘natuurlijk pigment’ is, je ervan uit mag gaan dat het om een synthetische kleur gaat.

Veel synthetische kleuren worden gemaakt van koolteer. Het zijn koolteerafgeleiden (derivaten) en daarvan is bekend dat ze giftig zijn voor de luchtwegen, de huid irriteren, allergische reacties veroorzaken en potentiële kankerverwekkers zijn. Spijtig genoeg zitten ze in heel veel verzorgingsproducten: van haarkleuringen en make-up, tot allerlei gekleurde (dag)crèmes.

Ondanks dat ze gekend zijn bij cosmeticafabrikanten. Voor de consument zijn kleurstoffen waarschijnlijk de ingrediënten die het moeilijkst te vermijden zijn.

 

  1. Kunstmatige parfums

Kunstmatige parfums
Dit soort geurstoffen zijn veel goedkoper dan (de betere keuze) natuurlijke parfums. Maar we weten allemaal dat goedkoper meestal niet beter is. Kunstmatige parfums kunnen tot ernstige allergische reacties leiden waaronder huiduitslag en een brandende, gezwollen en/of geschilferde huid. Deze kunstmatige geurstoffen vind je terug als parfum, parfummix, fragrance, peru balsem of balsam peru.

 

  1. Formaldehyde

Stoffen die in producten gebruikt worden als bewaarmiddel doen af en toe wat meer dan enkel bewaren. Formaldehyde gaat soms bewarende ingrediënten afgeven, eufemistisch gezegd noemt men deze formaldehydedonoren. In de oude tijd was formaldehyde de favoriet voor het balsemen van dode farao’s.

Van formaldehyde is bewezen dat het giftig is en een carcinogene (kankerverwekker) werking voor de mens heeft. Dit is al een van de eerste redenen om de stof te mijden.
Door fabrikanten van verzorgingsproducten wordt een formaldehydedonor samen met amines in het product gestoken. De amines gaan dan samen met de formaldehydedonor een nitrosamine vormen en deze zijn op hun beurt ook weer carcinogenen die mogelijks de huid kunnen binnendringen en aantasten.

 

  1. Propyleenglycol of propaan-1,2-diol  (E1520)

Dit is een chemische stof die voorkomt in verschillende cosmeticaproducten variërend van gezichtscrème, deodorant tot zalfjes om puistjes te bestrijden. De stof zorgt ervoor dat de huid vocht vasthoudt. Door de WHO (World Health Organisation) wordt de stof als ongevaarlijk beschouwd mits het in zeer kleine doseringen wordt toegevoegd. In hoge dosering kan het lever- en nierschade veroorzaken. Propyleenglycol wordt onder andere ook gebruikt in de e-sigaret, antivriesmiddel, remvloeistof en zelfreparerende binnenbanden.

 

  1. Lanoline (E913)

Lanoline is een natuurlijk product dat gemaakt wordt van het vet dat zich in schapenwol bevindt. Vaak zit het in gezichtscrèmes omdat deze stof goed door de hoornlaag (buitenste laag van de huid) wordt opgenomen. Lanoline zorgt er eveneens voor dat de crèmes glanzen en voorkomt het dat de crème gaat schuimen.

Het nadeel ervan is dat veel mensen er ernstige allergische reacties van krijgen tot zelfs eczeem. Alternatieve namen voor lanoline zijn wolalcohol, adeps lanae, adeps lanae anhydrous, alcohol lanae, amerchol L-101, amerchol CAB, anhydrous lanolin en aquaphor. Probeer al deze namen te vermijden op je etiket.

 

Kijk goed

Kijk goed op het etiket van het product dat je gebruikt (eigenlijk om je huid te verzorgen) op de lijst van ingrediënten die in het product zitten. Probeer de producten die schadelijke stoffen bevatten en dus de huid kunnen irriteren te vermijden. Deze kunnen vaak de huid ‘onzichtbaar’ beschadigen, wat enkel op huidscans te zien is. Maar je huid is in dat geval wel vatbaarder voor irritatie, roodheid en oneffenheden.

Het vermijden van bovengenoemde stoffen in verzorgingsproducten en cosmetica is dus altijd van belang.

 

Vermelding ingrediënten

Sinds 1996 is de vermelding van alle ingrediënten in cosmeticaproducten verplicht. Alle ingrediënten en stoffen die gebruikt zijn bij de productie moeten op de verpakking van het eindproduct staan.

Om de ingrediënten op uniforme wijze op cosmetica te kunnen vermelden, wordt gebruik gemaakt van gestandaardiseerde namen voor de ingrediënten. Dit zijn de INCI namen en het verplichte gebruik ervan is bij wet vastgelegd. INCI staat voor International Nomenclature Cosmetic Ingredients. Het doel van deze ingrediëntvermelding is om de gebruikers van cosmetica te informeren over de samenstelling van een product.

Giftige cosmetica

Zelf controleren

Staat er tussen de ingrediënten op je make-up een stof die niet in dit rijtje staat en twijfel je of deze stof schadelijk is? In de Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende cosmetische producten kan je precies zien welke stoffen binnen de EU in cosmetische producten verboden zijn.

 

Waarom???

Je vraagt het je nu waarschijnlijk af: Waarom stoppen cosmeticafabrikanten al deze gevaarlijke stoffen in hun producten? Het antwoord hierop is simpel: dit soort ingrediënten zijn veel goedkoper dan natuurlijke alternatieven. Een goede en veilige gezichtscrème bevat geen van de bovengenoemde stoffen en bestaat (meestal) uitsluitend uit natuurlijke ingrediënten. Lees daarom altijd zorgvuldig de ingrediëntenlijst op het etiket van een product. Indien hier iets opstaat wat je niet vertrouwt, check dit ingrediënt dan eerst en wat de mogelijke risico’s ervan zijn.

Van Nosmetics uit vonden we het belangrijk om deze kennis met iedereen te delen. We willen hier meer bewustheid in creëren en het mogelijk maken voor iedereen om deze ingrediënten te controleren in hun verzorgingsproducten. Je gebruikt deze namelijk om jezelf en je huid te verzorgen en niet om ze te beschadigen.Chemische producten vermijden